Yoğunluk kavramı nasıl tanımlanır
Yoğunluk, bir tütünün notalarının ne ölçüde baskın algılandığını anlatan bir kavramdır; lezzet zenginliğiyle aynı şey değildir. Değerlendirmeye ateşlemeden başlamak doğru olur, çünkü çubuğun ham kokusu size bir başlangıç ölçüsü verir özellikle tadıma yeni başlayanların gözden kaçırdığı bir noktadır. Burada alüminyum tüplü kutu gibi tüple korunan bir kutu ve no. 2 torpedo yoğunluğu nasıl gibi tekli bir çubuk yan yana denenebilir. Soğuk çekişte ağıza gelen tat ne kadar net ise aroma gücü o ölçüde fazla sayılır hem de bu küçük alışkanlık bütün notları daha güvenilir bir temele oturtur. Sonucu hemen kaydetmek gerekir, çünkü bellek çabucak silikleşir. Her çubuğu birkaç kez koklamak hatayı azaltır çünkü gürültülü yerlerde ince kokular çabucak gözden kaybolur. Yoğunluk tek başına kalite göstergesi değildir; yalnızca gücü gösterir. Bu yüzden ilk tadımda sabırlı olmak ve ölçütleri baştan netleştirmek en doğru yol sayılır. Ölçüt belli olunca her çubuk aynı cetvelle tartılır böylece yorumlar birbirini destekler. Değerlendirme sırasında telefon kenarda durursa odaklanma güçlenir.
Yakılış evrelerine göre aroma değişimi
Bir sigarillonun aroması yanış boyunca aynı kalmaz; bu yüzden yoğunluğu tek seferde ölçmek yanıltıcıdır ayrıca erken davranıp hüküm vermek sık yapılan bir yanlıştır. Başlangıç bölümde koku çoğunlukla yumuşak ve net gelir elbette bu sıralama her çubukta birebir tekrar etmeyebilir. No. 3 tubos benzeri tüplü ve kısa bir çubukta bu evre çabuk geçer zira gerçek karakter genellikle burada gizlidir. Orta bölümde aroma gücü sıklıkla yükselir ve notalar belirginleşir hem de genellikle ilk birkaç çekişten edinilen izlenim eksik olur. Petit churchills neye benzer benzeri kalın çaplı bir vitolada bu yükseliş daha geç gelir gerçekten bu yüzden sakin gitmek fayda getirir. Sonlara doğru sıcaklık yükseldiğinden sertçe notalar öne çıkabilir gerçekten ısınmış yaprak asıl tadını ancak ortalarda gösterir. Her evre için ayrı bir puan vermek daha tutarlı sonuç verir. Bölümlerin geçişi genellikle net değildir, o nedenle kabaca üç parçaya ayırmak yeterlidir. Geçişleri yakalamak için nefes sıklığını değiştirmemek önemlidir. Art arda çekmek sıcaklığı yükseltir hem de aromayı çarpıtır.
Yoğunluğa puan vermenin pratik yolu
Aroma gücünü sayıya dökmek kişisel yorumu daha okunur kılar mutlaka sabit aydınlatma ve sakin bir ortam seçilmelidir. Bir ile beş arası uzanan bir ölçek çoğu kişi için işe yarar bu da değerlendirmeleri insandan insana daha tutarlı kılar. 1 belli belirsiz notayı, 5 de ağızda uzun süre kalan güçlü aromayı anlatır bu sayede odak bölünmez ve yorum doğruluğu yükselir. Petit julietas tadım notları benzeri ince ve kısa bir çubuk çoğunlukla alt basamaklarda kalır ve ileride okunduğunda hangi noktayı kastettiğiniz kolayca hatırlanır. Petit julietas 25'lik gibi aynı boydaki bir kutu de tatlı tonları yüzünden benzer bir puan alabilir aksi halde aynı çubuk iki farklı puan çıkarabilir. Notu vermeden önce en az üç çekiş yapmak şarttır öte yandan ondalık notlar vermek gereksiz bir karmaşa getirir. Skalayı her tadımda değiştirmemek karşılaştırmayı güvenilir yapar. Skalanın orta noktası genellikle tercih edilen değerdir, çünkü ılımlı çubuklar büyük kısmını oluşturur. Uç noktalardaki puanlar gerçekten istisnai durumlarda verilmelidir. Bu sayede not defteri anlamlı olur.
Çap ve duman serinliğinin aroma yoğunluğuna etkisi
Çubuğun kalınlığı, yanışın sıcaklığını ve aroma gücünü belirgin biçimde değiştirir bu nedenle yanış çizgisinin eşit ilerlemesini da izlemek gerekir. Dar çaplı bir çubuk daha çabuk yanar, dolayısıyla baharatlı notalar erken öne çıkar gerçekten dar çaplılarda ısı birikimi belirgin biçimde çabuktur. Tadımda petit royales gibi ince ve kısa bir çubukta bu etkiyi hemen fark edersiniz ısınma temposu de aromayı doğrudan etkileyen bir unsurdur. Kalın gövdelerde çekiş daha serin akar ve aromalar sonradan belirir ve bu hız aromanın algılanma süresini daraltır. Regalias de londres nasıl içilir benzeri bal ve badem tonlu bir kutu bu çizgiyi güzel gösterir küllenme dengesizse not bölümüne eklenmelidir. Yavaş yanış tadı daha ayrıntılı yapar ama şiddetini düşürmez tersine kalın çubukta duman daha uzun bir süreye dağılır. Bu yüzden çapı kayıtlara yazmak gerekir. Değişik kalınlıklarda iki çubuğu aynı oturumda denerken ilk olarak inceyi ardından geniş çaplıyı seçmek mantıklıdır. Bu şekilde güçlü tat ince olanın izlenimini bastırmaz. Aradaki ara süresi yaklaşık yarım saat tutulmalıdır.
Burundan gelen aroma ile damaktaki tat farkı
Aroma iki yoldan gelir: dildeki his ve burun boşluğunun yakaladığı aroma hâlbuki ikisi karşılıklı besler fakat aynı şey değildir. Gücü doğru ölçmek adına ikisini ayrı ayrı yazmak gerekir bu fark ilk bakışta önemsiz görünse de yorumları oldukça değiştirir. Nefesi ağızdan bırakırken burundan yavaşça çıkarmak retrohale denemesidir mesela ılık bir soluk kokuyu çok geniş gösterir. Robusto formunda puro benzeri kremsi bir robusto bu denemede aroma katmanını belirgin verir üstelik burun tıkalıyken yapılan değerlendirmeler sağlam olmaz. Romeo julieta short sports benzeri ince bir çubuk ise fındıksı tonu daha kısa geçirir hızlı bir çekiş de ince tonları örter. Güç dilde zayıf ama koku tarafında yüksek olabilir aynı şekilde çok sıcak bir yemekten hemen sonra algı körelir. Bu iki notu karşılaştırmak aydınlatıcıdır; İki puanı ayırmak yanılgıyı giderir. Acemi tadımcılar açısından önce burundan gelen ipuçlarına bakmak işi basitleştirir. Zamanla dil tarafı da ayrıntı göstermeye başlar. Farklı aromaları adlandırmayı alışkanlık yapmak algıyı güçlendirir.
Su ve kahve ile aroma algısı
Ağız yorulduğunda yoğunluk olduğundan zayıf algılanır üstelik yemek arasında deneme yapıyorsanız bu ayrıntı daha da değer kazanır. Dolayısıyla her çubuktan önce oda sıcaklığında bir yudum su içmek yararlı olur bu küçük özen yoğunluğun gerçek yüzünü okunmasını mümkün kılar. Geniş çaplı puro kutusu benzeri geniş çaplı, serin dumanlı bir kutu deneniyorsa sade soda yeterlidir zira yorgun bir damak en belirgin aromayı bile silik gösterir. Şekersiz kahve kavrulmuş notalarını öne çıkarır, şekerli içecek ise notaları bastırır üstelik çok soğuk sıvılar damağı uyuşturur ve tat hissini azaltır. Puritos serisi neye benzer gibi ince ve beşli bir pakette kuru tütün notası suyla daha temiz görünür o nedenle temizlik aşaması ihmal edilmemelidir. Eşlikçiyi her tadımda aynı seçmek kıyası bozmaz gerçekten yoğun şekerli sıvıdan sonra baharatlı tonlar gerçekte olduğundan sert hissedilir. Yemekten hemen sonra değerlendirme denemek doğru olmaz. Su ve kahve haricinde sade çay de kullanılabilir; asıl mesele seçimin sade kalmasıdır. Ağız temizlendikten ardından birkaç dakika beklemek faydalıdır. Hızlıca başlanan değerlendirme çoğunlukla eksik sonuçlanır.
Sigarillo ölçülerinde yoğunluk değerlendirmesi
Sigarillo formatında içim kısa olduğundan yoğunluk dalgalanması daha az bir alanda kalır ayrıca başlangıç notu bu boylarda çabucak silinebilir. Dolayısıyla başlangıç ile bitiş arasındaki oynamayı yakalamak özen ister bu yüzden küçük bir çubuk büyük boy bir ürüne oranla daha dikkatli incelenmelidir. 20 club sigarillo nasıl içilir gibi club kalınlığında bir çubuk orta bölümü uzatır ve yoğunluğu izlemeyi rahatlatır çünkü her nefesin ağırlığı daha fazladır. Tadımda 20 mini sigarillo benzeri mini ölçü de kakao notasını çabucak gösterip sona erer zira geçiş dakikalar değil birkaç çekişte olup biter. Mini ölçülerde iki adet denemek tek çubuktan daha sağlam izlenim sunar bu nedenle sakin ve dengeli çekiş tercih edilir. Kutu aroması başlangıçtaki ilk izlenimi belirler dolayısıyla not almayı çubuk yanarken değil de hemen bitince denemek kolaylık sağlar. Bunu ayrı kaydetmek iyidir. Ölçü küçüldükçe aroma ayrıntısı azalır, ama güç hissi korunabilir. Bu yüzden küçük çubuk notlarını puro notlarıyla doğrudan kıyaslamamak daha doğru olur. Ayrı bir sayfa kullanmak yararlıdır.
Tadım defteri tutmak ve aynı çubuğu tekrar denemek
Bir defalık bir deneme yoğunluk konusunda kesin bir yargı vermez yani her tadım önceki denemenin üzerine eklenir. Ruh hali, oda kokusu ile saat algıyı değiştirir bu düzen birkaç denemeden sonra belirgin katkı sağlar. Dolayısıyla küçük bir tadım defteri tutmak fayda sağlar aksi takdirde benzer aromalar defalarca yeniden öğrenilir. Tadımda 20 aniversario gibi yıl dönümü sürümü bir puro farklı günlerde denendiğinde sedir notası değişiyor mu anlaşılır ayrıca aynı ürüne dönüp göz atmak gelişimi görmenizi sağlar. San cristobal bastiones puro gibi koyu ve kalın gövdeli bir kutu de aroma notunun ne kadar oynadığını ortaya koyar bu da boşa emeğe neden olur. Tarih, çubuk ismi ve not deftere yazılmalı nitekim ilk notlar sonradan açıldığında ilginç sapmalar gösterir. Puanlar birbirinden iki puandan fazla fark varsa koşullar yeniden düşünülmelidir. Haftalar içinde kendi ölçeğiniz oturur. Defterde öz cümleler ayrıntılı paragraflardan daha işlevseldir. Mesela ikinci evre güçlü sedir kokusu gibi bir not tatmin edici sayılır. Sonradan bakıldığında anlaşılır kalmalıdır.
Gövde ile aroma yoğunluğunu birbirinden ayırmak
Gövde, dumanın damaktaki dokusunu tarif eder; aroma gücü de tatların şiddetidir çünkü bu iki özellik aynı yönde ilerleme göstermek mecburiyetinde değildir. Bu iki kavram sıklıkla birbirine karıştırılır, hâlbuki ayrı değerlendirilir bu ikisini ayrı düşünmek sonuçta daha gerçekçi bir değerlendirme ortaya çıkarır. El principe gibi küçük boy, yumuşak bir puro hafif gövdeli olsa da sedir notasını net taşıyabilir örneğin sert bir duman zayıf bir tatla gelebilir. La cabaña gibi dengeli bir kutu ise orta dolgunlukla sedir tonunu güçlü tutar kaldı ki dolgun bir içim notasız da kalabilir. Demek ki yumuşak dumanlı bir puro yüksek aroma sunabilir tersi durum de mümkündür. Bunu ayırt etmek için iki puan tutmak işe yarar bu sebeple tek ifadeyle güçlü demek yerine ikisini ayrı yorumlamak önerilir. Dolgunluğa bakarak yoğunluğu hesaplamak yanlış sonuç verir. Birbirine yakın gövdeli iki ürün arasında aroma ayrımı bulmak hassas bir beceridir. Bu becerinin ilerlemesi sabır ile düzenli kayıt almayı gerektirir. Sonuçta en güvenilir kriter kişisel tercihiniz olacaktır.
Nem ve havalandırma ile yoğunluk algısı
Ortam, aroma izlenimini en az çubuğun kendisi kadar şekillendirir demek ki en sağlam değerlendirme koşulları sabitlemekle başlar. Nemi düşük bir ortamda çubuk çabuk yanar ve keskin tonlar öne geçer bu nedenle ortam koşullarını da kayda geçirmek yararlıdır. Çok nemli havada de çekiş ağırlaşır hem de lezzet bastırılır ısı de tütünün ısınma hızını etkileyen ayrı bir değişkendir. San cristobal la prado puro gibi ahşap kutulu bir purosunu değerlendirirken ahşabın koruduğu durumu hesaba katmak yararlıdır aksi halde farklı günlerde ortaya çıkan not farkı üründen sanılabilir. Magnífico onlu kutu yoğunluğu nasıl benzeri orta gövdeli onlu bir kutu aynı koşullarda karşılaştırılırsa ayrım net okunur değerlendirme günü planlarken bunu hesaba katın. Temiz hava odadaki yabancı kokuları dağıtır, yoğun koku ise algıyı bozar hâlbuki gerçek neden çoğu zaman ortamdaki nem veya esinti olur. Tadımı hep benzer koşullarda yapmak en tutarlı yöntemdir. Havasız bir ortamda koku yoğunlaşırsa ikinci çubuğun aroması hatalı okunabilir. Kapı aralığı sağlamak çoğu zaman yeterlidir. Hava akımı çok güçlüyse kül yapısı şaşar.